Complex Regionaal Pijnsyndroom (CRPS)

Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS) is een complicatie die na een letsel of een operatie aan een ledemaat, arm of been, ontstaat. De ernst ervan staat los van de ernst van het letsel. Zo kan een klein letsel, bijvoorbeeld een kneuzing van de hand, een ernstige vorm van CRPS geven. Een zwaar letsel, zoals een gecompliceerde enkelbreuk, kan in lichte mate CRPS tot gevolg hebben

CRPS is een(chronische) pijnaandoening die wordt gekenmerkt door pijn en veranderingen in kleur en temperatuur van de huid. Ook is er vaak sprake van zwelling. Andere symptomen die kunnen optreden zijn bewegingsbeperkingen, een verandering in het zweetpatroon, verkramping van handen en voeten (dystonie), en veranderingen in huid, haargroei en nagelgroei. CRPS stond voorheen bekend onder de naam posttraumatische dystrofie (PD), Südeckse dystrofie of sympathische reflexdystrofie.

CRPS ontstaat meestal in reactie op een ongeval (zoals een breuk of verstuiking) of een operatie. Soms is er echter geen duidelijke aanleiding te vinden. Meestal is de arm of het been aangedaan, maar CRPS kan ook op andere plaatsen of op meerdere plaatsen tegelijk voorkomen.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen CRPS type 1 (CRPS 1), zonder zenuwschade en CRPS type 2 (CRPS 2), met zenuwschade.

Hoewel CRPS op verschillende manieren kan verlopen, zijn er hierin vaak sterke overeenkomsten tussen patiënten. Het typische voorbeeld is de patiënt die na een breuk aan arm of been verschijnselen krijgt die lijken op een forse ontsteking van de ledemaat.

De omgeving van de getroffen plaats wordt opgezwollen, rood, warm (of juist koud) en vooral zeer pijnlijk. In de loop van de tijd neemt de pijn vaak toe. Het aangedane lichaamsdeel wordt langzaam stijf en er kan een verminderd gevoel ontstaan.

Het lijkt erop dat CRPS een fenomeen is dat op grond van verschillende mechanismen -allemaal complex- kan optreden. Deze mechanismen kunnen, zo blijkt uit de praktijk, sterk lichamelijk zijn, maar anderzijds ook sterk psychisch. Dat past bij het gegeven dat behandelingen van heel verschillende aard een gunstig effect op het beloop kunnen hebben. Ook fysiotherapeutische behandelingen van verschillende aard kunnen effect hebben. De mogelijkheid dat verschillende mechanismen een rol spelen is uitgangspunt bij de cursus ‘Complex Regionaal Pijn Syndroom’ van het NPI, die door ons is gevolgd. Daarbij is vooral van belang dat de fysiotherapeut ook leert onderscheiden welke aanwijzingen er zijn voor aspecten die niet primair om fysiotherapie vragen, maar die wel afstemming tussen behandelaars vereisen.

www.paramedisch.org